008

Keystone View Company, Meczet Mohammeda Aliego w Kairze, wnętrze, Egipt,  fotografia stereoskopowa, kupiona przez internet w 2009 r., 9 x 17,8 cm (opis z rewersu w języku angielskim na końcu wpisu)

 

*(słownik pojęć u dołu)

Słychać już azan, słychać już azan, po tym jak stopy wspięły się po stopniach minaretu, słychać już azan! Allahu Akbar Allahu Akbar Aśhadu an la illaha il’Allah…

Minaret wystrzelił w jasne niebo, przedzierając nagle przepływający obłok. Na to uderzenie zadrżały liście na drzewach rosnących pod meczetem.  Obłok parł do przodu tak mocno, iż koniuszek wieży zaczął rozdzierać go na dwie połowy. Słońce ślizgało się po łuku i cień wieży pokrywał kolejne dachy domów, jak wskazówka zakrywa kolejno powierzchnię zegara. Teraz promienie zatrzymywały się na dwóch białych obłokach i mknęły dalej w dół. Minaret stał wyprostowany, niewzruszony tym podniebnym incydentem, jak przystało na architekturę. Śnieżnobiały minaret, strzelisty minaret.

Kładę stopy na rozgrzany dziedziniec meczetu – sahn. Mam wrażenie, że pod skórą stóp moich przeskakują iskry. Po plecach spływają raz po raz fale dreszczy a ja odbieram niewyobrażalne ciepło na przemian z chłodem, jak gdybym stąpała po lodzie. Tak samo się czuję, gdy słucham azanu, gdy słucham sur z Koranu.  Słowa układają się w pieśni. Doglądam zapisów, które płyną po papierze łącząc się ze sobą – taki szczególnie jest styl talik czy suls. Zupełnie odmienny jest styl kufi pełen ociosanych i kanciastych liter. Nawet kufi kwieciste czy liściaste jest kanciaste, osadzone na kartach, jakby przyczepione na stałe, jakby nie miało zamiaru nigdzie sobie pójść. Takie jest kufi. A mnie pismo arabskie i język arabski zawsze kojarzył się z falami ciepłego powietrza. Taki jest właśnie styl talik czy suls. Litery w nich płyną i uzupełniają się wzajemnie, jedne wspierają się na drugich, inne pomagają dalszym wypłynąć. Trwają w pełnej harmonii i mimo pozornego chaosu zachowują swój własny rytm. Wszystko to jest, jak rozgrzany sahn, po którym stąpasz w zadziwieniu.

Jeden człowiek w ogromnym wnętrzu. Mały, biały punkt w całym tym horrorze vacui. Przyglądam mu się z uwagą i z zaciekawieniem na podwójnym obrazie stereoskopowym. Wytężam wzrok swój, ale nie udaje mi się go zlepić w jeden przestrzenny widok. Zatem oczy moje wędrują to raz na lewą stronę, to zaraz na prawą.

Są takie miejsca na świecie, w których człowiek jest zupełnie sam, w ogarniającej go ciszy, mimo tłumów wokół. Są takie miejsca na świecie, w których człowiek nie jest samotny, mimo ogromnej pozornie pustej przestrzeni wokół niego.

 *

Allahu Akbar – Allah jest największy

Aśhadu an la illaha il’Allah – Zaświadczam, że nie ma boga prócz Allaha

Azan – wezwanie do modlitwy w islamie

Horror vacui – lęk przed pustą przestrzenią; w architekturze islamu: dążenie do niepozostawiania tła

Koran – święta księga islamu

Meczet – muzułmańska świątynia

Minaret – wysoka wieża meczetu

Sahn – dziedziniec meczetu

Sura – rozdział Koranu

Źródło: http://pl.wikipedia.org/wiki/Azan_(islam)

 

Tekst z rewersu kartonika powyższej fotografii stereoskopowej:

9788 – The Mosque of Mohammed Ali, Interior, Cairo, Egypt

It is interesting to know that Mohammed Ali, Napoleon I., and Wellington were all born in the same year. Mohammed was of humble origin and by a rare combination of good fortune and prowess became the ruler of Egypt, and had it not been for the Great Powers of Europe who, on his account, set up as early as 1841 the formula of “the integrity of the Turkish Empire”,  he might have founded a new dynasty with a realm including Egypt, Turkey and Syria. It was he who in order to establish his power in Egypt securely, found it necessary to massacre the Mameluke beys. The story goes that after a flattering reception given to them they were invited to parade in the court of the Citadel. Once inside, the gates were closed and a terrible fire of muskets from the ramparts rained in upon them. All the splendid company fell in a red and writhing mass save one who spurred his superb horse over the edge of the ramparts and escaped from its crushed body below.

This beautiful mosque was built “on the very threshold of this scene of carnage”. It dominates the city of Cairo from every view point, and, although quite modern is interesting because of its vast size and the richness of its interior decorations. It is the burial place of Mohhamed Ali, who, although he “waded through slaughter to a throne”, spent his energies in fostering the industries and commerce of Egypt by building canals and other public works.

India is the land of temples and our passage by way of the Suez Canal to Bombay is easy.

Copyright 1909 by Keystone View Company